Deze pagina hoort bij hoofdstuk 2 van het boek Hersenvoer.

In hoofdstuk 2 laat ik zien dat de mens een uniek wezen is met haar grote hersenen, kleine buik, gebit dat niet direct te linken is aan haar voeding en haar relatieve insulineresistentie.

Hieronder vind je de belangrijkste wetenschappelijke bronnen die dit onderbouwen. Ze vormen de academische basis onder de inzichten die ik in Hersenvoer vertaal naar voeding voor gezonde hersenen.

De onderbouwing is niet bedoeld als volledig overzicht, maar geeft een selectie van beschikbare wetenschappelijke papers die de kernlijnen van dit hoofdstuk onderbouwen.

2.1 Grote Hersenen

Relatieve hersengroottes zijn gebaseerd op Tantarelli en Bisconti (2006)
DOI: 10.1007/s11598-006-9027-4

2.2 Kleine Buik

Tekst is gebaseerd op Furness, Cottrell en Bravo (2015), illustratie op Stevens en Hume (1998) zoals opgenomen in Furness, Cottrell en Bravo (2015).
DOI: 10.2527/jas2014-8481

2.3 De Mond

• In de paragraaf ‘Fossil Homo Teeth’ in Hoofdstuk 6 van Ungars boek Evolution’s Bite legt Ungar helder uit hoe de relatie tussen het voedsel dat mensachtigen aten en de vorm van hun gebit minder direct is geworden door structureel gebruik van gereedschap om voedsel te bewerken. “Teeth shrank, hands became more dexterous, and brains expanded as the toolmakers were transformed by their tools. The end result was the human genus.” “We are fundamentally different from the other animals on our planet.” “Tools are an important part of the story, as are cooking and sharing animal prey and gathered plants.”
• Popowics en Mulimani (2023) – in paragraaf 2.4.3 en Tabel 1 worden verschillen tussen gebitten van mensen en mensapen uitgelegd. “hominins showed reduction in both crown and root sizes with some evidence existing that the former preceded the latter. Changes in nature of foods consumed (like ease of fracture, toughness, abrasiveness, amount, etc.) might have reduced the functional loads on dental crowns causing a subsequent reduction in root morphology and size. This deficiency of human teeth both in number and structure has been attributed to an advanced development of the brain, leading to the use of weapons and tools to cook food, thus reducing the relative importance of teeth throughout evolution.”
  DOI: 10.3389/fdmed.2023.1158482

2.4 Een Onopvallend Verschil (insuline resistentie)

• Tatsoulis et al. (2012) – “Our large brain has some unique features. It possesses a hierarchical metabolic position with the highest energy consumption rate in the body … [It] has developed a sophisticated glucose distribution and delivery system, in order to prioritize the brain’s energy requirements … by inhibiting insulin action in muscles, liver and adipose tissue. In this way, in times of increased energy demand … glucose is spared for the brain” (p. 2-3)
  DOI: 10.1016/j.metabol.2012.11.004
• Kuzawa (2010) – “tissue-specific pattern of insulin sensitivity provides the body with the ability to modify partitioning of glucose between the brain and other tissues by increasing or decreasing insulin-mediated glucose uptake in the periphery (e.g. muscle, liver, body fat).
  Hoofdstuk uit boek Human Evolutionary Biology, redacteur: Muehlenbein.
• Fedrigo et al. (2011) – “We compared [gene] expression between humans, chimpanzees and macaques, and found compensatory and biologically significant expression changes on the human lineage within cerebral cortex and skeletal muscle, consistent with mediating an energy trade-off. We also show that these two genes are likely to have undergone adaptation and participated in the development and maintenance of a larger brain in the human lineage by modulating brain and skeletal muscle energy allocation.
  DOI: 10.1159/000329852
• Kjaergaard et al. (2025) – “the phosphosite with the strongest association with insulin sensitivity was … uniquely found in Homo sapiens. We speculate that [it] could serve as a human-specific rheostat for the regulation of insulin sensitivity.” (p.4116)
  DOI: 10.1016/j.cell.2025.05.005

De verwijzingen op deze pagina vormen de wetenschappelijke onderbouwing voor het tweede hoofdstuk van Hersenvoer. In dit hoofdstuk laat ik zien dat de mens een uniek wezen is met haar grote hersenen, kleine buik, gebit dat niet direct te linken is aan haar voeding en haar relatieve insulineresistentie.

Wil je op de hoogte blijven van eventuele updates van de onderbouwing van dit hoofdstuk? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief!